Jandarma Yüzbaşısı Mahzar Efendi
Peyman, Diyarbakır
1908
Peyman, Diyarbakır
1908
Kürtler, İT [İttihat Terakki] döneminde Meşrutiyet adıyla bir de Kürt mektebi açarlar. Burada,
Osmanlıcılık egemen ve etkendi.
Dönemin etkin Kürtlerinden olan Bediüzzaman Said-i
Kürdi, Meşrutiyet ilan edildiğinde, Sadaret (Başbakanlık) yoluyla Kürt
aşiretlerine çektiği telgraflarda, onların "Meşrutiyet"e sahip
çıkmalarını istiyordu ve en çok "biz" (Kürtler) mutlakıyetten zarar
görüyoruz diyordu. Kürt hamallara da benzeri çağrılarda bulundu. Bir yıl
geçmeden Said-i Kürdi karşıt konum aldı. Bu, dinsel duygulardan ötürü olmalı.
I.
Dünya Savaşı içinde Talat Paşa, Seyyid Abdülkadir'in Rusya'ya karşı,
Kürdistan'a gidip ayaklanma başlatmasını istedi. Seyyid Abdülkadir'in gizlice
Rusya ile anlaşarak hareket ettiğini Rus tarihçi Lasaref söylüyor.
Diyarbakır'daki
İT'cilerin yardım ve özendirmeleri ile Diyarbakır Vilayet Matbaası'nda basılan
Peyman gazetesindeki yazıların çoğunu İT'liler yazdı ve bunlarda
Kürtlerin konumlarına ilişkin ilginç belirlemeler yer aldı.