Bir Gemi Ne Zaman Aynı Gemi Olmaktan Çıkar?
Klasik bir paradoks olan Theseus'un gemisi paradoksunu anlamak için, ilk önce paradoksun ne olduğunu anlamak gerekir.
Felsefi Tanımlar: PARADOKS: Felsefede paradoks, görünürde doğru bir önermeyle başlayan bir ifadedir; ama daha derinlemesine sorgulanınca, o doğru görünen önermenin gerçekte yanlış olduğu sonucuna varılır.
Theseus'un gemisi paradoksuna ilk kez Antik Yunan filozofu (ve Platoncu) Plutarkhos'un yazılarında rastlanır. Plutarkhos, Theseus'un (Atina'nın kurucu kralı) uzun bir deniz yolculuğundan dönüşünü anlatır. Yolculuk boyunca, geminin yapılmış olduğu ahşap tahtaların eskiyenleri, çürüyenleri denize atılıp yeni, sağlam tahtalarla değiştirilmiş. Öyle ki, Theseus ve mürettebatı en sonunda yolculuktan geri döndükleri zaman, geminin yapılmış olduğu ahşap tahtaların tamamı yenilenmiş durumdaymış. Dolayısıyla, şöyle bir soru akıllara takılır: Farklı ahşap kısımları tamamen yenilenmiş olsa bile, geri döndükleri gemi, yola çıkarken bindikleri geminin aynısı mıydı? Gemide ilk ahşap parçalardan biri hala dursaydı ne olurdu?
Gemide hala iki parça ahşap olsaydı ne olurdu? Bu durum, verilecek yanıtı değiştirir miydi?
Meseleye bakmanın bir başka yolu da şudur: Eğer Theseus'un yolculuğa çıktığı gemi A ve yolculuğunu tamamladığı gemi B ise o zaman A = B midir?
THOMAS HOBBES'UN KATKISI
Çok daha sonra, ünlü on yedinci yüzyıl filozofu Thomas Hobbes bu paradoksu bir adım ileriye taşıdı.
Farz edelim ki, Theseus'un gemisini bir çöp toplayıcı takip ediyor. Theseus'un mürettebatı eski tahtaları güverteden attıkça, çöp toplayıcı onları sudan alıp kendi gemisini inşa ediyor. İki gemi limana varıyor: Biri Theseus ile mürettebatını taşıyan, yeni ahşaptan yapılma gemi; diğeri ise Theseus'un mürettebatının güverteden attığı eski ahşaptan yapılma gemi. Bu senaryoda, hangi gemi Theseus'un gemisidir?
